Βασικοί κανόνες συντακτικού: Το Υποκείμενο, Ρήμα, Αντικείμενο, Κατηγορούμενο, Ποιητικό αίτιο

Το μόνο κοινό της Γραμματικής και του Συντακτικού είναι το ότι διδάσκονται μαζί στο μάθημα της Γλώσσας. Ας δούμε λοιπόν τα βασικά του μέρη και τυχόν ιδιαιτερότητες.

Υποκείμενο/Ποιητικό αίτιο

Το Υποκείμενο απαντά στην ερώτηση Ποιος; και το ποιητικό αίτιο Από ποιον; Είναι πάντα σε ονομαστική πτώση και το ποιητικό αίτιο σε αιτιατική.

Το Υποκείμενο στην Ε.Φ. δείχνει ποιος έκανε την πράξη. Στην Π.Φ. δείχνει ποιος έπαθε την πράξη. Αν θέλουμε να πούμε ποιος έκανε την πράξη στην Π.Φ. χρησιμοποιούμε το ποιητικό αίτιο. Το ποιητικό αίτιο είναι η πρόθεση από και το Υποκείμενο της Ε.Φ. σε αιτιατική. Μπορούμε να το παραλείψουμε αν θέλουμε. Πολλές φορές δε βάζουμε Υποκείμενο επειδή το εννοούμε (παρότι το εννοούμε, εξακολουθεί να είναι Υποκείμενο). Επί προσθέτως, το Υποκείμενο μπορεί να είναι προσωπική αντωνυμία (εγώ, εσύ κ.λπ.).

Ο Θοδωρής παίζει μπάλα.

Αυτός παίζει μπάλα.

Παίζει μπάλα. (Υποκείμενο ο Θοδωρής, που εννοείται)

Η μπάλα παίζεται από τον Θοδωρή. (μπάλα το Υποκείμενο, από τον Θοδωρή το ποιητικό αίτιο)

Υπάρχουν επίσης κάποια ρήματα που δεν έχουν πρόσωπο. Τα λέμε απρόσωπα ρήματα. Συνήθως ακολουθούνται από δευτερεύουσα πρόταση που ξεκινά με να ή ότι. 

Πιστεύεται ότι οι γονείς παίρνουν ολοένα και περισσότερα διαζύγια.

Το Υποκείμενό μας είναι όλη η πρόταση.

Ρήμα

Το Ρήμα είναι η πράξη ή την πάθηση. Έχει τα πάντα. 

Ο Κριστιάν είναι καλός.

Αντικείμενο

Το Αντικείμενο μάς δείχνει ποιος παθαίνει την πράξη στην Ε.Φ. και απαντά στην ερώτηση Τι;. Είναι σε αιτιατική πτώση (με μια εξαίρεση που θα δούμε παρακάτω).

Ο Θάνος παίζει κιθάρα.

Τι παίζει; Κιθάρα.

Τα επιρρήματα είναι προσδιορισμοί και όχι αντικείμενα!

Ο Θάνος παίζει καλά την κιθάρα.

Οι προσωπικές αντωνυμίες είναι επίσης Αντικείμενα. ΠΆΝΤΑ.

Ο Σταμάτης με σκότωσε.

Μια ολόκληρη πρόταση μπορεί να είναι και αυτή αντικείμενο.

Θέλω να διαβάζετε πολύ.

Βλέπετε; 🙂

Τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο λέγονται μεταβατικά και αυτά που δεν παίρνουν αμετάβατα.

ΑΜΕΣΑ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

Όλα τα αντικείμενα που είδαμε παραπάνω λέγονται άμεσα. Όταν ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενο υπάρχει πρόθεση, τότε λέγεται έμμεσο αντικείμενο. Μπορούμε να παραλείψουμε την πρόθεση και να βάλουμε το αντικείμενο σε γενική πτώση, αλλά είναι πολύ ανεπίσημο.

Ο ταχυδρόμος έδωσε στη μαμά/της μαμάς ένα δέμα.

(Το δέμα είναι άμεσο και η μαμά έμμεσο)

Κατηγορούμενο

Το Κατηγορούμενο χαρακτηρίζει το Υποκείμενο. Είναι σε πτώση ονομαστική και ακολουθεί τα εξής συνδετικά ρήματα (και κάποια άλλα):

  1. είμαι
  2. γίνομαι
  3. εκλέγομαι
  4. ονομάζομαι
  5. διορίζομαι
  6. ζω
  7. πεθαίνω
  8. μετατρέπομαι σε
  9. θεωρούμαι
  10. αποτελώ

Ο Αϊνστάιν θεωρείται ο σημαντικότερος επιστήμονας.

Βασικοί κανόνες Συντακτικού

Advertisements

1 Comment

  1. Παράθεμα: whom στα Αγγλικά: Η σωστή του χρήση | Σχολικά βοηθήματα και παιχνίδια

Σχολιασμός

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s